Znam ten moment bardzo dobrze. Maluch obejmuje mamę za szyję, płacze, a mama stoi w drzwiach i nie wie, co zrobić. Zostać jeszcze chwilę? Wyjść szybko? Wrócić, bo przecież tak płacze? Wiele mam mówi mi potem, że płakały razem z dzieckiem, tylko już w samochodzie.
Płacz przy rozstaniu nie musi oznaczać, że dziecku dzieje się krzywda. Warto jednak potraktować go poważnie. Pokażę Ci, jak przygotować krótkie pożegnanie, co robię po wyjściu rodzica i kiedy warto zwolnić tempo adaptacji.
Płacz przy rozstaniu jest naturalną reakcją
Płacz przy rozstaniu może wynikać z tęsknoty, niepewności i trudności z odnalezieniem się w nowej sytuacji. Nie oznacza automatycznie, że opieka jest zła ani że dziecko jest już gotowe na długie rozstania. Roczny i dwuletni maluch dopiero uczy się, co oznacza obietnica „mama wróci po obiedzie”. Wie tylko, że najważniejsza osoba właśnie wychodzi. Płacz jest jego sposobem, żeby to powiedzieć.
Z czasem dziecko przekonuje się, że mama zawsze wraca, a w punkcie jest ktoś, kto się nim zaopiekuje. Wtedy płaczu jest coraz mniej. U jednych maluchów trwa to kilka dni, u innych kilka tygodni. Każde dziecko ma swoje tempo.
Jak pożegnać dziecko w żłobku lub punkcie opieki?
- Zawsze powiedz „pa”. Nawet jeśli dziecko akurat zajęło się zabawą i kusi, żeby wymknąć się po cichu. Zniknięcie bez pożegnania uczy malucha, że musi pilnować mamy, bo może zniknąć w każdej chwili.
- Krótko i ciepło. Przytulenie, buziak, jedno zdanie i wyjście. Przedłużające się pożegnanie bywa trudniejsze niż krótki, przewidywalny rytuał. Jeśli jednak maluch bardzo się niepokoi, ustalamy wspólnie, jak dostosować rozstanie do etapu adaptacji.
- Mów, kiedy wrócisz, w języku dziecka. Nie „o 15:00”, tylko „po obiedzie” albo „jak się obudzisz z drzemki”. I dotrzymuj tego słowa.
- Miejcie swój rytuał. Trzy buziaki, przybicie piątki, machanie przez okno. Coś, co powtarzacie codziennie, daje dziecku poczucie, że wie, co się zaraz stanie.
- Ustal jeden czytelny moment pożegnania. Kilka kolejnych powrotów utrudnia dziecku przewidzenie, kiedy rozstanie naprawdę nastąpi. Jeśli jednak nie potrafi się uspokoić, nie ignorujemy jego sygnałów: rozmawiamy i zmieniamy plan adaptacji.
Co dzieje się z dzieckiem po wyjściu rodzica?
Nie odwracam uwagi dziecka na siłę i nie mówię „nie płacz, nic się nie stało”. Bo się stało: mama wyszła i jest smutno. Biorę malucha na ręce albo siadam obok, jeśli woli. Nazywam to, co czuje: „Tęsknisz za mamą. Mama przyjdzie po obiedzie.” Jestem przy nim tak długo, jak trzeba.
Zwykle po kilku minutach coś przyciąga jego uwagę. Inne dziecko, zabawka, okno. Wtedy pozwalam mu ruszyć, ale zostaję blisko. Przy odbiorze opowiem Ci, jak długo trwał płacz i co pomogło. Nie musisz się domyślać.
Twój smutek też jest w porządku
Możesz powiedzieć dziecku, że Ty też będziesz tęsknić. Krótko i spokojnie: „Też będę za Tobą tęsknić. Przyjdę po obiedzie.” To uczy malucha, że smutek jest normalny i że można go przeżyć. Lepiej jednak nie płakać razem z nim przy drzwiach. Dziecko patrzy na Ciebie, żeby sprawdzić, czy jest się czego bać. Jeśli Ty jesteś spokojna, ono dostaje sygnał, że wszystko jest w porządku.
Gdy po kilku dobrych dniach płacz wraca
To tak zwany regres i jest bardzo częsty. Pierwsze dni bywają ciekawe, a potem dziecko rozumie, że to już tak będzie codziennie. Albo przechodzi coś innego: ząbkowanie, chorobę, młodsze rodzeństwo w drodze. Gorsze dni nie przekreślają adaptacji. Wracamy do tego, co działało, i spokojnie idziemy dalej.
Kiedy płacz przy rozstaniu wymaga dodatkowego wsparcia?
Jeśli mimo wielu tygodni nic się nie poprawia, dziecko płacze przez większość dnia, przestaje jeść albo źle śpi także w domu, warto porozmawiać z kimś więcej niż ze mną. Rodziny, których dzieci chodzą do Zakątka, mają bezpłatną konsultację z psychologiem, a na rozmowę z psychologiem dziecięcym dostają ode mnie zniżkę. Szczegóły znajdziesz na stronie Warsztaty i wsparcie.
Chcesz przećwiczyć rozstanie, zanim dziecko zacznie chodzić do żłobka lub punktu? W punkcie prowadzimy też Małe Kroki, warsztaty adaptacyjne dla dzieci od 1 do 3 lat razem z rodzicem. Prowadzi je psycholog dziecięcy, a Ty jesteś na sali razem z dzieckiem.
Jak cała adaptacja wygląda tydzień po tygodniu, przeczytasz w tekście Adaptacja w punkcie opieki. A jeśli chcesz porozmawiać o swoim dziecku, umów się na spotkanie.


